De notenboom: Meer dan alleen een schaduwplek in je tuin!

Vroeger, in het huis van mijn grootouders, stond een majestueuze notenboom. Het was de plek waar we schuilden voor de zomerhitte, luisterden naar de vogels en waar we in de herfst noten verzamelden. Als je overweegt een notenboom in je tuin te planten of als je het geluk hebt er al een te hebben, lees dan verder!

De keuze van de notenboom

Een notenboom in je tuin hebben is als een spaarrekening openen. Het kost wat tijd om te groeien, maar de jaarlijkse ‘rente’ in de vorm van noten is het wachten meer dan waard. Er zijn talloze notenbomen om uit te kiezen, afhankelijk van de ruimte in je tuin en je klimaat:

De walnotenboom is een imposante boom, die wel 30 meter hoog kan worden. Deze boom levert rijke, heerlijke noten die zowel rauw als in verschillende gerechten kunnen worden gebruikt. De bladeren van de walnotenboom zijn groot en veerachtig, wat zorgt voor een dichte schaduw.
De hazelnootboom is meer een grote struik dan een boom. Hierdoor is ‘ie perfect geschikt voor kleinere tuinen of zelfs in potten op een terras. De hazelnootboom bloeit vroeg in het jaar met opvallende gele katjes, wat zorgt voor een vrolijke aanblik in de nog kale tuin. Later in het jaar produceert de boom heerlijke hazelnoten, die zowel vers kunnen worden gegeten als worden verwerkt in allerlei gerechten, zoals chocolade en gebak.
De kastanjeboom, bekend om zijn opvallende stekelige vruchten, is een indrukwekkende verschijning in elke tuin. Deze bomen kunnen enorm groot worden en bieden naast schaduw ook heerlijke eetbare kastanjes in de herfst. Bovendien zijn kastanjebomen winterhard en kunnen ze goed tegen verschillende weersomstandigheden.
Hoewel de pecannotenboom zijn oorsprong vindt in de zuidelijke Verenigde Staten, kan hij zich aanpassen aan diverse klimaten. Deze boom wordt wel groot, dus houd rekening met voldoende ruimte.
De amandelboom is een sierlijke verschijning met zijn roze bloesems in de lente. Amandelen zijn rijk aan vitaminen en vetzuren en vormen een gezonde snack.
Afkomstig uit Australië, is de macadamianotenboom een wat exotischere keuze voor je tuin. De boom kan behoorlijk groot worden en heeft glanzende, donkergroene bladeren. De noten staan bekend om hun romige textuur en rijke smaak, hoewel ze wat moeilijker te kraken zijn dan andere noten.
De pistacheboom, met zijn opvallende felgroene noten, is een prachtige aanvulling op elke tuin. Deze boom groeit het best in zonnige, warme klimaten. Naast de heerlijke noten biedt de pistacheboom ook een sierwaarde met zijn mooie bladverkleuring in de herfst.

Noten oogsten en bewaren

De jaarlijkse oogst die de notenboom levert, is een feestje. Zorg ervoor dat je de noten op een droge plaats bewaart en regelmatig controleert op tekenen van bederf.
Ik herinner me nog de geur van oma’s keuken in de herfst, met noten verspreid over de tafel, terwijl ze zorgvuldig de beste selecteerde om te bewaren voor de winter.

Heerlijke recepten met noten

Noten zijn veelzijdig en voedzaam. Je kan ze roosteren, vermalen tot meel of boter, of gebruiken in een verscheidenheid aan recepten. Een van mijn favoriete herfstgerechten is pompoensoep met geroosterde walnoten. De combinatie van romige soep met knapperige noten is gewoonweg heerlijk.

DIY Notenmelk: Een gezond alternatief

Het groeiende aantal mensen dat op zoek is naar lactosevrije of plantaardige melkopties heeft de populariteit van notenmelk, zoals amandelmelk en hazelnootmelk, doen toenemen. Het mooie is dat je deze melk gemakkelijk zelf thuis kan maken, bijvoorbeeld met noten uit je eigen tuin. Het proces is zowel eenvoudig als belonend.
Wist je dat zelfgemaakte notenmelk niet alleen smaakvoller, maar ook veel milieuvriendelijker is dan de kant-en-klare varianten uit de winkel? En je vermijdt ook nog eens onnodige verpakkingen, transport, opslag en conserveermiddelen.

Recept: Week een kopje noten naar keuze (amandelen, hazelnoten, cashewnoten) een nacht in water. Giet het water de volgende dag af, blend de noten met drie kopjes vers water en zeef het mengsel. Voilà, je hebt je eigen notenmelk!
Het overgebleven notenpulp hoeft niet te worden weggegooid! Het kan worden toegevoegd aan smoothies, havermout of gebak, of gedroogd en gebruikt als notenmeel in verschillende recepten.

Lees dit blog voor meer recepten met noten.

Notenbomen als Habitat

Notenbomen zijn van grote ecologische waarde in onze tuinen en bossen. Terwijl ze ons voorzien van smaakvolle en voedzame noten, spelen ze ook een cruciale rol in het ondersteunen van lokale fauna. Hier is waarom:

Voedselbron: Noten zijn een essentiële voedselbron voor veel dieren. Eekhoorns, bijvoorbeeld, zijn bekend om hun voorliefde voor noten. Ze verzamelen ze in de herfst, begraven ze als een voedselvoorraad voor de winter, en deze ‘vergeten’ begraven noten kunnen zelfs uitgroeien tot nieuwe bomen. Vogels zoals de Vlaamse gaai en spechten voeden zich ook graag met noten.
Schuilplaats: De dichte bladeren en robuuste takken van notenbomen bieden bescherming tegen roofdieren en de elementen. Vogels zoals merels en roodborstjes kunnen er nesten bouwen, veilig hoog in de takken. In de holtes van oudere bomen vinden soorten zoals uilen en vleermuizen een thuis.
Voedseldiversiteit: Naast de noten zelf bieden notenbomen ook andere voedingsmiddelen voor dieren. De bloesems trekken bijvoorbeeld bijen en andere bestuivende insecten aan, die op hun beurt een voedselbron vormen voor vogels.
Bodemgezondheid en meer: Vallende bladeren en notendoppen verrijken de bodem met voedingsstoffen, wat helpt om een gezonde grond te behouden. Dit ondersteunt op zijn beurt kleinere organismen zoals wormen, die weer voedsel zijn voor andere dieren zoals egels.